இலங்கையின் வரலாற்று நூலான 'மகாவம்சம்' மற்றும் நாட்டுப்புறக் கதைகளின்படி, கி.மு. 6 ஆம் நூற்றாண்டில் இந்தியாவின் கலிங்க நாட்டு இளவரசன் விஜயன் தனது தோழர்களுடன் இலங்கையின் தம்பபண்ணி (மன்னார் பகுதிக்கு அருகில்) கரையை வந்தடைந்தான்.
அங்கு அவன் முதன்முதலில் கண்ட உள்ளூர் பெண் தான் குவேனி. விஜயன் அவளைச் சந்தித்தபோது, அவள் ஒரு மரத்தின் நிழலில் அமர்ந்து பருத்தி நூல் நூற்றுக் கொண்டிருந்தாள் (Spinning Yarn / Weaving)
என்று வரலாற்று ஆவணங்கள் கூறுகின்றன. இது, விஜயன் இலங்கைக்கு வருவதற்கு
முன்பே, அங்கிருந்த ஆதிக்குடிகளான இயக்கர் (Yakkha) சமூகத்தினர் ஆடைகளை
நெய்யும் மிக உயர்ந்த கைத்தறி நாகரிகத்தைக் கொண்டிருந்தனர் என்பதற்கான
மிகச்சிறந்த சான்றாகும்.
நாட்டுப்புறக் கதைகள் மற்றும் சில பிராந்திய வரலாற்று ஆய்வுகளின்படி, 'ஆதித்தி' என்பது குவேனியின் இயற்பெயர் அல்லது அவளது ஆரம்பகாலப் பெயராகக் கருதப்படுகிறது.
- ஆதி' என்ற சொல்லுக்கு 'முதலில் தோன்றிய' அல்லது 'பழமையான' என்று பொருள். இலங்கையின் ஆதிக்குடிகளின் இளவரசியாகவும், நாட்டின் முதல் நெசவுப் பெண்ணாகவும் இருந்ததால், அவளுக்கு 'ஆதித்தி' என்ற பெயர் வழங்கப்பட்டதாக வாய்மொழிக் கதைகள் கூறுகின்றன.
- பிற்கால வடநாட்டு வரலாற்று நூல்களில் அவளை ஒரு மாயாஜாலம் தெரிந்தவளாகவும், அரக்கியாகவும் சித்தரிப்பதற்காக 'குவேணி' (இதற்கு 'இருண்ட நிறமுடையவள்' அல்லது 'சிக்கலான கூந்தலை உடையவள்' என்று சில அர்த்தங்கள் கற்பிக்கப்படுகின்றன) என்ற பெயர் பயன்படுத்தப்பட்டது. ஆனால், அவள் ஒரு திறமையான உள்ளூர் அரசி மற்றும் நெசவாளி என்பதே உண்மை.
இலங்கையின் கண்டி மாவட்டத்தில் உள்ள தலகுகே (Thalagune)
போன்ற பாரம்பரிய நெசவுக் கிராமங்களில் வாழும் மக்கள், இன்றும் தங்களது
கைத்தறி நெசவுக் கலைக்குக் குவேனியே ஆதித்தாய் என்று நம்புகின்றனர்.
ஆதித்தி என்கிற குவேனி வெறும் ஒரு புராணக் கதாபாத்திரம் மட்டுமல்ல; இலங்கையின் சுயசார்புப் பொருளாதாரத்திற்கும், 2500 ஆண்டுகளுக்கும் பழமையான கைத்தறி நெசவுப் பண்பாட்டிற்கும் அடித்தளமிட்ட ஒரு வரலாற்றுப் பெண்மணி ஆவார்.





